Trọng tài bị Okan Buruk chỉ trích được chỉ định làm VAR trận Thổ Nhĩ Kỳ – Pháp

Khi bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ chưa hết bàng hoàng sau trận ra quân Champions League đầy tranh cãi, UEFA lại tạo ra một cú sốc mới cho người hâm mộ nước này: Christian Dingert, trọng tài người Đức từng bị huấn luyện viên Galatasaray Okan Buruk chỉ trích dữ dội, vừa được chỉ định làm tổ trọng tài VAR trong trận đấu giữa tuyển Thổ Nhĩ Kỳ và tuyển Pháp. Khoảng trống không biết nói dối, nhưng quyết định này của UEFA lại nói rất nhiều. Galatasaray bước vào mùa giải Champions League mới với trận thua 3-1 trên sân Sporting Lisbon. Trận thua này, một mình nó chưa kết liễu tham vọng đi tiếp của đội bóng Istanbul, bởi thể thức vòng bảng kiểu mới cho phép các đội sửa sai sau nhiều lượt trận. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ Okan Buruk không chấp nhận cách trận đấu vận hành. Ông khẳng định đã có một tình huống thẻ đỏ không thể chối cãi mà trọng tài Christian Dingert bỏ qua, và nếu tình huống đó được xử lý đúng, Galatasaray có thể thắng 3-0, thậm chí 4-0 ngay tại Lisbon. Bài phân tích sau trận của tôi thường xác minh số liệu ba lần trước khi công bố. Mười hai mét lùi sâu là khoảng cách trong sơ đồ, đó là thước đo không gian. Nhưng ở đây, không có bất kỳ dữ liệu xG hay số liệu pressing nào để kiểm chứng lời nói của Buruk. Thất bại 3-1 có thể đến từ chiến thuật sai, từ sai lầm cá nhân, hoặc từ quyết định của trọng tài. Không có dữ liệu thực địa, chúng ta chỉ có một câu chuyện. Tuy nhiên, điều khiến câu chuyện này vượt khỏi phạm vi một trận đấu là cách UEFA xử lý quy trình. Việc bổ nhiệm Dingert làm VAR cho trận Thổ Nhĩ Kỳ – Pháp không vi phạm bất kỳ điều lệ nào của FIFA hay UEFA, vì trọng tài vẫn được phân công xuyên biên giới quốc gia và xuyên giải đấu. Nhưng khía cạnh quang học rõ ràng là một vấn đề lớn. Một trọng tài bị HLV của đội tuyển quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ chỉ trích nặng nề lại được đặt vào trung tâm vận hành VAR cho chính đội tuyển đó – truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ coi đây là hành động khiêu khích. Bức tường vô hình cao 28 mét mà tôi dùng để đo các tình huống cố định, với VAR, lại càng vô hình hơn nữa. Công nghệ phòng thay đổi cách trọng tài đọc trận đấu, nhưng không thay đổi được nhận thức của người hâm mộ. Khi một quyết định gây tranh cãi được đưa ra bởi một người mang định kiến bị nghi ngờ, tất cả lý lẽ kỹ thuật đều vô nghĩa. Okan Buruk tuyên bố sẽ kết thúc sự nghiệp trọng tài của Dingert nếu điều đó tùy thuộc vào ông. Đây là một phát ngôn nguy hiểm, có thể vướng vào quy định kỷ luật của UEFA về hành vi gây tổn hại đến uy tín của trọng tài. Lịch sử cho thấy UEFA sẵn sàng phạt tiền và cấm chỉ đạo các HLV phát ngôn quá khích. Nếu Buruk bị cấm chỉ đạo, Galatasaray có thể thiệt hại nhiều hơn số tiền phạt, đặc biệt khi đội bóng cần một kết quả tích cực ở lượt trận tiếp theo. Điểm mù ở đây không nằm ở phòng VAR, mà nằm ở thông điệp. Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ và đám đông mạng xã hội đã có đủ chất liệu để dựng nên câu chuyện "người Đức chống lại bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ", dù dữ liệu không chứng minh điều đó. Bóng đá không khán giả trong bốn tháng cách ly từng dạy tôi rằng không có gì thực sự vô hình, chỉ là chưa ai kiên nhẫn đo thôi. Nhưng trường hợp Dingert lại khác: mọi ánh nhìn đều đổ dồn về ông ở trận Thổ Nhĩ Kỳ – Pháp sắp tới. May mắn lặp lại đủ mười hai lần thì gọi là mô hình. Còn việc bổ nhiệm một trọng tài gây tranh cãi cho trận đấu quan trọng của chính đội tuyển từng bị ông ta xử ép – nếu đó là sự trùng hợp, thì UEFA đang đùa với quá nhiều biến số. Câu hỏi không nên là liệu Dingert có công tâm trong trận Thổ Nhĩ Kỳ – Pháp hay không, mà là tại sao UEFA lại tự tạo ra một vụ bê bối không cần thiết, khi có hàng chục trọng tài VAR đủ điều kiện khác. Sân trống, khán giả im lặng, nhưng chiến thuật chưa bao giờ ngừng nói. Chỉ tiếc là lần này, chiến thuật không phải là thứ đang lên tiếng.