Ba ứng viên ghế Chủ tịch VFF: quyền lực thật nằm ở chiếc ghế Phó Chủ tịch Tài chính

Ngày 21/10, danh sách ứng viên Ban Chấp hành Liên đoàn Bóng đá Việt Nam nhiệm kỳ X được công bố. Tôi đọc nó lúc sáu giờ sáng giờ London, trong bếp, cốc trà đã nguội bên cạnh, và mất đúng bốn giây để nhận ra chỗ bất thường.

Ghế Chủ tịch: ba cái tên. Ghế Phó Chủ tịch Tài chính và Vận động tài trợ: sáu cái tên.

Một liên đoàn bóng đá mà chiếc ghế đi xin tiền có số ứng viên gấp đôi chiếc ghế cao nhất. Suốt hai thập kỷ theo dõi các liên đoàn, tôi thấy ghế tài chính thường là ghế người ta nhận khi được phân công, không phải ghế người ta xếp hàng tranh. Sáu người cùng muốn ngồi một chỗ thường có nghĩa chỗ đó đang nắm một thứ rất cụ thể, rất đo được, và rất khó chia.

Rồi tôi đọc tiếp và thấy chi tiết khiến cả bài toán đổi hình dạng: trong sáu cái tên ấy có Nguyễn Đức Thụy, người cũng đang tranh ghế Chủ tịch, và Vũ Quốc Khánh, Tổng giám đốc LPBank, ngân hàng đang là nhà tài trợ chính của V.League.

Quyền lực của VFF nhiệm kỳ X sẽ không nằm ở chiếc ghế Chủ tịch. Nó nằm ở chiếc ghế Phó Chủ tịch Tài chính và Vận động tài trợ, và ở chỗ ai đang ký tấm séc tài trợ cho giải đấu quốc nội.

Mùa hè 2026 dạy tôi một điều: người ta nhớ kẻ gây sốc hơn cả bản hợp đồng. Cả làng bóng đá Việt đang nhìn vào ba cái tên ở ghế cao nhất, trong khi thứ đáng nhìn nằm ở hàng thứ hai của tờ danh sách.

Nói cho rõ ba cái tên ấy là ai, vì ba người này đại diện cho ba nguồn quyền lực khác nhau chứ không phải ba chương trình tranh cử khác nhau. Trần Quốc Tuấn là Chủ tịch đương nhiệm nhiệm kỳ IX, giai đoạn 2026-2026, người đã đi qua trọn một chu kỳ với đội tuyển quốc gia và các giải trẻ. Nguyễn Đức Thụy, sinh năm 2026, được giới bóng đá gọi bằng cái tên quen thuộc "bầu Thụy", lần đầu bước vào danh sách ứng viên cấp liên đoàn, xuất thân từ mảng xây dựng và gắn với hệ sinh thái LPBank. Nguyễn Xuân Vũ là Phó Chủ tịch đương nhiệm phụ trách Truyền thông và Đối ngoại, người của bộ máy.

Ba kiểu người: người giữ ghế, người mang tiền vào, người giữ nhịp bộ máy. Ba kiểu ấy không cùng một cuộc chơi, dù cùng một lá phiếu.

Bức tranh đầy đủ của danh sách còn nhiều chỗ đáng chú ý hơn thế. Ghế Phó Chủ tịch phụ trách Chuyên môn có ba ứng viên: Trần Huy Đức, Ủy viên Ban Chấp hành VFF nhiệm kỳ IX; Trần Quốc Tuấn, đương kim Chủ tịch; và Trần Anh Tú, Phó Chủ tịch VFF nhiệm kỳ IX, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam (VPF). Ghế Phó Chủ tịch Tài chính và Vận động tài trợ có sáu ứng viên, trong đó có Nguyễn Đức Thụy, Vũ Quốc Khánh, Nguyễn Trung Kiên (từng là Phó Chủ tịch phụ trách Tài chính) và Lê Văn Thanh, Chủ tịch một doanh nghiệp xây dựng. Ghế Phó Chủ tịch Truyền thông và Đối ngoại chỉ có một ứng viên duy nhất: Nguyễn Xuân Vũ.

Thời gian cũng là một dữ kiện. Hạn chốt danh sách ứng viên là ngày 19/10, danh sách chính thức được công bố ngày 21/10. Đại hội dự kiến diễn ra vào tháng 1/2027. Giữa hai mốc ấy có một khoảng trống dài hơn mười bốn tháng, và khoảng trống trong thể thao không bao giờ trống thật.

Thêm một chi tiết thủ tục mà tôi cho là quan trọng nhất trong toàn bộ bài báo: danh sách cuối cùng phải qua bước thẩm định của Bộ Nội vụ và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trước khi được xác nhận. Đó là cửa chặn. Mọi cuộc đua trong nội bộ liên đoàn đều phải đi qua cửa ấy trước khi thành lá phiếu.

Giờ đến phần tôi muốn nói nhất.

Việc Trần Quốc Tuấn đứng ở cả ghế Chủ tịch lẫn ghế Phó Chủ tịch Chuyên môn là một hành vi phòng thủ, và nó tự nói lên mức độ tự tin của người đương nhiệm. Một chủ tịch tin mình thắng thường chỉ đăng ký một ghế. Người đăng ký hai ghế đang giữ một đường lùi: nếu mất ghế cao nhất, ông vẫn còn một chỗ trong Ban Thường vụ để tiếp tục ảnh hưởng lên đường hướng kỹ thuật của bóng đá Việt Nam. Đọc theo hướng ngược lại, nó cũng là tín hiệu rằng nội bộ nhiệm kỳ IX không hoàn toàn đồng thuận về một nhiệm kỳ nữa của ông.

Nguyễn Đức Thụy cũng đăng ký hai ghế: Chủ tịch và Phó Chủ tịch Tài chính. Cùng một logic, khác một hàm ý. Ông Thụy không có ghế nào để mất, nên đường lùi của ông không phải là bảo toàn quyền lực mà là bảo toàn sự hiện diện. Với một người lần đầu bước vào cấu trúc liên đoàn, ngồi được vào bất kỳ ghế nào trong Ban Thường vụ đã là một bước tiến so với vị trí ngoài cuộc.

Cả hai trường hợp đặt ra một câu hỏi thủ tục mà bài báo không trả lời: điều lệ VFF có cho phép một người ứng cử nhiều ghế cùng lúc hay không, và nếu có thì lá phiếu được tính thế nào khi người đó trượt ghế này nhưng đắc cử ghế kia. Trong một cuộc bỏ phiếu sít sao, chi tiết ấy đủ để sinh ra tranh chấp sau đại hội. Tôi không nói nó sẽ xảy ra. Tôi nói nó chưa được đóng lại.

Còn Trần Anh Tú thì nắm một thứ mà ít người để ý: ông vừa là Phó Chủ tịch VFF nhiệm kỳ IX, vừa là Chủ tịch Hội đồng quản trị VPF, đơn vị vận hành các giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia. Ghế Phó Chủ tịch Chuyên môn vì thế không phải ghế của các đội tuyển. Nó là ghế của lịch thi đấu, của điều lệ giải, của bản quyền truyền hình và của cách chia tiền bản quyền ấy. Ai ngồi đó sẽ định hình đường đi của bóng đá Việt ở tầng vận hành, không chỉ ở tầng chuyên môn thuần túy.

Nguyễn Xuân Vũ là người an toàn nhất trong cả tờ danh sách. Ghế Truyền thông và Đối ngoại chỉ có một ứng viên, nghĩa là ông gần như chắc chắn có một vị trí lãnh đạo bất kể ai thắng ghế Chủ tịch. Trong một cuộc đua ba người, người duy nhất không phải đua lại là người có vị thế tốt nhất để đàm phán. Đây là kiểu chi tiết mà các phòng họp kín thích nhất: một ghế đã khóa, một phiếu đã chắc, một người không cần hứa gì với ai.

Quay lại chuyện tài trợ, nơi tôi cho là trọng tâm thật của nhiệm kỳ.

LPBank đang là nhà tài trợ chính của V.League. Nguyễn Đức Thụy, ứng viên Chủ tịch và ứng viên Phó Chủ tịch Tài chính, gắn với hệ sinh thái LPBank. Vũ Quốc Khánh, Tổng giám đốc LPBank, cũng nằm trong danh sách sáu ứng viên ghế Tài chính. Ba dữ kiện ấy đặt cạnh nhau tạo ra một cấu trúc mà bất kỳ liên đoàn nào ở châu Âu cũng phải xử lý bằng quy định công bố xung đột lợi ích: nhà tài trợ lớn nhất của giải đấu đang có người ngồi trong phòng quyết định các điều khoản tài trợ của chính giải đấu ấy.

Tôi không nói có gì sai trái ở đây. Ở bóng đá Việt Nam, doanh nhân bỏ tiền vào bóng đá từng là chuyện bình thường và đôi khi là chuyện duy nhất giữ giải đấu sống. Nhưng quy mô đã khác. Khi dòng tiền bước từ khán đài vào Ban Thường vụ, câu hỏi không còn là "ai yêu bóng đá hơn", mà là "ai kiểm toán được ai".

Cái tôi thấy đáng chú ý hơn cả là thành phần của nhóm ứng viên. Bên cạnh bầu Thụy và Tổng giám đốc một ngân hàng, ghế Tài chính còn có Chủ tịch một doanh nghiệp xây dựng và một cựu Phó Chủ tịch Tài chính từ nhiệm kỳ cũ. Vốn ngân hàng và vốn xây dựng đang cùng lúc tìm chỗ trong tầng quản trị bóng đá Việt Nam — một dấu hiệu cho thấy tầng ấy đã trở thành tài sản có giá, chứ không còn là nghĩa vụ cộng đồng.

Vì sao lại là bây giờ? Vì V.League đã đi qua giai đoạn khó nhất và bước vào chu kỳ bản quyền mới, vì đội tuyển quốc gia đang có một thế hệ cầu thủ đủ tốt để kéo giá trị thương mại lên, và vì một ghế trong Ban Thường vụ VFF là chỗ ngồi có thể ảnh hưởng đến cách chia tiền của cả hệ thống.

Tôi từng ngồi ở khán đài Hàng Đẫy một chiều tháng 4/2026, và trong lúc chờ bóng lăn tôi đếm số logo nhà tài trợ trên các biển quảng cáo quanh sân. Đếm đến mười mấy cái thì tôi bỏ cuộc. Khi bạn có mười mấy nhà tài trợ, không ai thật sự sở hữu giải đấu. Khi bạn có một nhà tài trợ chính chiếm phần lớn giá trị, người ta bắt đầu sở hữu nhau. Cấu trúc tài trợ của bóng đá Việt Nam đang ở đúng ranh giới ấy.

Còn đây là chỗ tôi có thể sai, và tôi nói trước cho các bạn khỏi phải nhắc.

Khả năng thứ nhất: ghế Tài chính đông ứng viên không phải vì nó quyền lực, mà vì nó là ghế khó. Một ghế phải đi xin tiền trong thời kỳ kinh tế khó, phải chịu trách nhiệm trước Ban Chấp hành về từng hợp đồng tài trợ, và không có quyền quyết định chuyên môn — đó là kiểu ghế người ta nhận khi được giao, không phải khi được chọn. Nếu đúng vậy, sáu ứng viên chỉ là sáu cách nói "tôi không từ chối nhiệm vụ".

Khả năng thứ hai: bầu Thụy không phải người phá vỡ trật tự. Ông ấy là trật tự. LPBank đã trả tiền cho V.League từ trước khi ông ấy ra ứng cử. Một chủ tịch đến từ ghế tài trợ có thể là cách hợp thức hóa một mối quan hệ đã tồn tại, chứ không phải một cuộc tiếp quản mới. Nhìn kiểu đó, cuộc đua ghế Chủ tịch là cuộc đua giữa hai hình thức liên tục khác nhau, và không có cái nào thật sự phá cách.

Khả năng thứ ba, và là khả năng tôi sợ nhất vì nó làm bài viết này bớt kịch tính: cửa thẩm định của hai bộ là nơi cuộc đua thực sự được quyết. Danh sách công bố ngày 21/10 chỉ là bản nháp có tên. Mọi thứ sau đó là kỹ thuật. Đại hội tháng 1/2027 có thể chỉ còn là nghi thức xác nhận một kết quả đã chốt từ trước.

Tôi đã từng hứa với độc giả rằng tôi sẽ nhận sai ngay khi tôi sai, nên tôi nhắc lại một lần cho vui: năm 2026 tôi tuyên bố Messi quá già để gánh Argentina, và tôi đã dùng đúng một mùa World Cup để trở thành trò cười của cả giới mộ điệu. Một hot-take đúng không làm nên tên tuổi. Một hot-take sai, đúng lúc, mới là huyền thoại. Nhưng tôi không định sai lần này, nên tôi đã chuẩn bị cho các bạn bốn mốc để tự kiểm tra tôi.

Mốc thứ nhất: đến sát đại hội tháng 1/2027, ít nhất một cái tên trên tờ danh sách ngày 21/10 sẽ không còn ở đó, hoặc rút, hoặc bị thay. Danh sách ứng viên trong bóng đá chưa bao giờ là bất biến khi còn hơn một năm để đàm phán.

Mốc thứ hai: nếu cả bầu Thụy và Vũ Quốc Khánh cùng giữ ứng cử ghế Tài chính đến phút bỏ phiếu, lá phiếu ở ghế ấy sẽ là lá phiếu được đếm kỹ nhất trong cả đại hội, kể cả lá phiếu ghế Chủ tịch. Theo dõi ai rút trước ở ghế Tài chính là cách đọc kết quả ghế Chủ tịch sớm nhất.

Mốc thứ ba: hãy đọc lại điều khoản hợp đồng tài trợ của LPBank với V.League khi nó được gia hạn hoặc điều chỉnh. Nếu giá trị tăng và thời hạn dài ra trong vòng mười hai tháng quanh đại hội, bạn sẽ biết ai thắng mà không cần đọc biên bản.

Mốc thứ tư: nếu trước đại hội, VFF công bố một quy định về công khai xung đột lợi ích cho các ứng viên có quan hệ với nhà tài trợ của giải, đó là dấu hiệu nội bộ đã nhận ra vấn đề và đang tự xử lý. Nếu không có quy định nào xuất hiện, hãy ghi nhận rằng cấu trúc ấy đã được chấp nhận một cách mặc nhiên.

Có một điều tôi chắc chắn hơn cả bốn mốc trên: người hâm mộ Việt Nam sẽ không đọc tờ danh sách này theo cách tôi đọc. Họ sẽ đọc tên Chủ tịch và hỏi một câu duy nhất — người này có giúp đội tuyển vào World Cup không. Đó là câu hỏi đúng, chỉ là nó đặt sai chỗ. Không ai vào World Cup bằng một quyết định nhân sự. Người ta vào World Cup bằng mười năm của một hệ thống: học viện, lịch thi đấu, tiền bản quyền, và những người ngồi ở hàng ghế thứ hai của tờ danh sách.

Người hâm mộ ghét tôi vì tôi nói đúng. Họ quay lại đọc vì tôi dám nói sai. Lần này tôi nói một điều không gây sốc chút nào, và đó là lý do nó đáng được in: cuộc đua ở VFF không phải cuộc đua của ba người. Nó là cuộc đua giữa hai cách hiểu về bóng đá — bóng đá như một nghĩa vụ quốc gia, và bóng đá như một tài sản có dòng tiền. Cả hai cách hiểu đều có người đại diện trong danh sách, và cả hai đều có thể cùng tồn tại nếu có ai đó viết ra luật chơi.

Ở tuổi 42, tôi vẫn viết như thể mỗi trận đấu là trận cuối cùng mình được sống. Nhưng bóng đá Việt Nam không sống theo từng trận. Nó sống theo từng nhiệm kỳ, và nhiệm kỳ X vừa bắt đầu bằng một tờ giấy có mười mấy cái tên mà phần lớn khán giả sẽ lướt qua trong bốn giây, đúng bằng số giây tôi mất để nhận ra chỗ bất thường.

Bốn giây ấy là toàn bộ khác biệt giữa một người hâm mộ và một người làm nghề. Tôi không khuyên ai phải đọc chậm hơn. Tôi chỉ nói rằng nếu bạn chỉ nhớ một cái tên trên tờ danh sách, hãy nhớ tên của người ngồi ghế Tài chính — vì người đó sẽ quyết định giải đấu của bạn được phát sóng ở đâu, vào giờ nào, và với giá bao nhiêu trong bốn năm tới.